Copyright 2021. HISTORYPOŻ&MUZEOPOŻ. Wszelkie prawa zastrzeżone. 

 

PRZEJDŹ DO INNYCH ARTYKUŁÓW

20 maja 2022
Świadectwem przeszłości są nasze wspomnienia, fotografie, dokumenty oraz wszystko to, co rozumiemy dziś jako dziedzictwo kultury i architektury. Od kilku
17 maja 2022
„W ubiegłym tygodniu znaleziono na polach mogilskich trupa kobiety. Śledztwo policyjne wykazało, że zabitą była niejaka Leontyna Rattnerowa, zaś mordercą
14 maja 2022
Drodzy Czytelnicy Historypoż, Eksponat Poż w epidemii, to tytuł blogowej wystawy. Jest to pierwsza tego typu prezentacja w wirtualnej rzeczywistości,

Od starożytności do współczesności

 

Cywilizacje starożytnego Wschodu, a w szczególności Mezopotamii, Egiptu oraz Chin pozostawiły po sobie ogromny dorobek kulturowy. Tamtejsze ludy plemienne zakładające osady i miasta zapoczątkowały pierwsze proste rozwiązania społeczne, polityczne i techniczne,a działo się to wszystko na skutek rywalizacji i dominacji. Około 3 tysięcy lat p.n.e. kształtowały się imperia, które powstawały i upadały w wyniku licznych wojen, inwazji i podbojów. Historia drabin sięga czasów starożytnych i jest niewątpliwie związana z  zasadami budowy stopni, (schodów). Zapewne zostały wymyślone z konieczności przetrwania w trudnych, niedostępnych i nieprzyjaznych warunkach. Pierwsze drabiny budowane były z grubych gałęzi i używano je w codziennym życiu, m. in. do przedostania się na wyższe kondygnacje, ratowania ludzi z wykopów, zapadlisk, przy załamaniu się lodu na rzekach, jeziorach. Były również wykorzystywane w działaniach wojennych (oblężniczych).

 

Danuta Janakiewicz-Oleksy

Centralne Muzeum Pożarnictwa w Mysłowicach

 

Odporne na ogień schody i balkony stalowe – pierwszą miejską ucieczką. Bezpieczeństwo i estetyka dawnej przestrzeni

 

W 1784 roku angielski inżynier Daniel Maseres, skonstruował prostą drabinę schodkową o nazwie w wol. tłum: „ewakuacyjna ucieczka od ognia”.Drabina ta,mocowana była za pomocą klinów doczepionych do budynków, po których można było szybko zejść prosto na ulicę. Konstrukcje te, projektowane były głównie dla wysokich kamienic, w których mieściły się szkoły, szpitale i inne instytucje publiczne. Budownictwo wielopiętrowe można rzec, iż w zasadzie wymusiło zastosowanie odpowiednio wysokich sprzętów i konstrukcji stalowych dla celów tejże ochrony i ewakuacji. późniejszych latach podobne projekty były udoskonalane przez wielu innych znanych konstruktorów w tym przez Abrahama Ivella – brytyjskiego malarza, pisarza i co ciekawe pioniera w dziedzinie ochrony przeciwpożarowej. Jego działalność na niwie pożarnictwa rozpoczęła się w połowie lat 30. XIX w., kiedy to pełnił funkcję kierownika ds. bezpieczeństwa pożarowego w „Królewskim Towarzystwie Ochrony Życia od Ognia”.Drabina projektu Wiviella była osadzona i zamontowana na kołowym wózku. Mogła być  jednocześnie dosuwana i odsuwana od miejsca ewakuacji. Dosyć podobną myśl inżynieryjną za Oceanem wysunął  również w 1902 r. niejaki Henry Vieregg.

 

Miliony myśli i tyleż samo przykładów – historia drabin w pigułce

 

Wraz z rozwojem ochrony przeciwpożarowej i organizacji strażackich na całym świecie nastąpił podział i ogólna klasyfikacja drabin pożarniczych na m. in. przenośne

i mechaniczne, a także na drewniane w tym konne wysuwne, które dzięki możliwości ich obrotu ustawiano przy budynku zachowując jednocześnie bezpieczną odległość

od ognia. Posiadały one ręczny wysuw przęseł o zasięgu nawet do 30 m. Do dzisiejszego dnia istnieje również podział na stalowe, aluminiowe i wykonane z tworzyw

sztucznych. Hakowe, sznurowe, przystawne, wolnostojące (jednoprzęsłowe, dwuprzęsłowe lub trzyprzęsłowe). Typologia i ich nazewnictwo nie wyczerpuje bynajmniej

tematu próbując pokrótce opisać historię ich budowy i konstrukcji. Na ich tworzywo i przeznaczenie łączyło miliony myśli inżynieryjnych na całym świecie.

 

Amerykański stolarz i wynalazca - John H. Balsley w II. poł. XIX w.,, zaprojektował i zbudował dwa typy drabin tzw. bezpieczeństwa. Obie konstrukcje zostały

opatentowane w roku 1862 oraz 1870 i były pierwszymi złożonymi w Stanach Zjednoczonych wnioskami patentowymi dotyczącymi budowy i produkcji drabin.

 

Porucznik Christ Hoell ze St. Louis Fire Department opracował 19 grudnia 1877 roku, system techniki ratowniczej przy użyciu drabin hakowych, które już 50 lat wcześniej

używane były w Niemczech. Christ Hoell przez wiele lat mieszkał i pracował w straży pożarnej w Elberfeld (obecnie Wuppertal w Niemczech), skąd czerpał wiedzę

i doświadczenie w ochronie przeciwpożarowej i ratownictwie.

 

W dniu 7 maja 1878 roku, w Stanach Zjednoczonych wydano kolejne patenty do produkcji drabin pożarniczych. Konstruktorem i wynalazcą był Joseph Richard Winters.

Jego wynalazki początkowo wykorzystywane były w straży pożarnej w miejscowości Chambersburg.

 

William Heste (Wasilij Hastie), rosyjski inżynier, architekt i budowniczy szkockiego pochodzenia, po wielkim pożarze Moskwy w 1812 r., jako pierwszy zaproponował

plan odbudowy spalonego miasta. Historycy zajmujący się historią pożarnictwa w Rosji twierdzą, że ten wpływowy urbanista projektujący głównie mosty,

zaprojektował również drabinę pożarniczą o wysuwie 17 m. Jego wszystkie plany dotyczące rewitalizacji miasta zostały jednak odrzucone i zapewne budowa drabiny

pożarniczej również się nie powiodła.

 

W 1. poł. XX w., popularne wśród polskich strażaków były drabiny typu berlińskiego, francuskiego oraz Szczerbowskiego – od nazwiska konstruktora. Antoni Szczerbowski w 1. poł. XX w. skonstruował drabinę strażacką tzw. uniwersalną lub polską. Później zaczęto używać nazwy: „drabina Szczerbowskiego”. Cechą charakterystyczną  konstrukcji było to, iż była ona dwuprzęsłowa z dwoma przymocowanymi drążkami. Używana była, jako drabina „zestawiona”, jako piramida i jako drabina dachowa. Drabina Szczerbowskiego wysoka była na 10 m i ważyła ok. 52 kg. Bocznice zbudowane były z drewna sosnowego, szczeble z jesionu. Wyjątek stanowiły: górny szczebel sekcji dolnej i dolny szczebel sekcji górnej, które wykonane były z ramek stalowych. W Polsce znanym inżynierem i pionierem ochrony przeciwpożarowej był również Józef Tuliszkowski. Tuliszkowski w okresie międzywojennym wzorując się na zagranicznych firmach, skonstruował wysuwną dwukołową drabinę mechaniczną transportowaną przez samochód i użytkowaną w strażach miejskich. Drabina posiadała zasięg 12 m. i produkowana była przez Fabrykę Drabin Strażackich w Łodzi.

 

Znane firmy polskie i zagraniczne produkujące m. in. drabiny pożarnicze w 1. poł. XX w.

 

Drabina sp. z o.o. Siedziba firmy znajdowała się w Łodzi przy ul. Kilińskiego. Zakład dział w okresie międzywojnia i w ofercie swojej posiadał drabiny

wszelkiego rodzaju, m. in., sprzedawał drabiny systemu Szczerbowskiego, drążkowe – dwu i trzyprzęsłowe systemu wiedeńskiego oraz trzyprzęsłowe typu francuskiego.

 

W Krakowie w 1. poł. XX w., działała firma pod nazwą: „Pierwsza Polska Fabryka Drabin M. Kanarek”. Przy ul. Mazowieckiej produkowała i sprzedawała drabiny

strażackie hakowe, kołowe w tym mechaniczne oraz przystawne.

 

Strażackie Zakłady Przemysłowe w Warszawie oferowały drabiny wszelkiego typu. Historia firmy sięga roku 1925.

 

Fabryka Narzędzi Pożarniczych „Strażak”. Powstała w 1898 roku. W swojej ofercie sprzedaży posiadała niemalże wszystkie narzędzia i sprzęty niezbędne w strażach pożarnych.

 

Magirus – niemiecka firma produkująca sprzęt pożarniczy, istniejąca w latach 1866 - 1936. Została założona przez Conrada Dietricha Magirusa.

 

Firma Carla Metza z Karlsruhe i fabryka Johanna Georga Lieb z Biberach an der Riß. Te niemieckie firmy działały na przełomie XIX i XX w.

 

Literatura:

Na podstawie prezentacji multimedialnej: Tanya Reilly The history Fire escapes [w:] https://www.slideshare.net/TanyaReilly/the-history-of-fire-escapes

 

 

 

17 czerwca 2021

Historia drabin nie tylko 
strażackich - w pigułce

Blog o historii ochrony przeciwpożarowej, s​​​​​​przętu gaśniczego i działalności straży


 

O PORTALU

NA SKRÓTY

Platforma edukacji w zakresie ochrony ruchomych zabytków techniki pożarniczej i opieki nad tymi zabytkami.

historia ochrony przeciwpożarowej
historia straży pożarnej
dawny sprzęt techniki pożarniczej