HISTORYPOŻ & MUZEOPOŻ

 

Blog o historii ochrony przeciwpożarowej, s​​​​​​przętu gaśniczego i działalności straży

HISTORYPOŻ & MUZEOPOŻ
Blog o historii ochrony przeciwpożarowej, s​​​​​​przętu gaśniczego i działalności straży
Blog o historii ochrony przeciwpożarowej, s​​​​​​przętu gaśniczego i działalności straży

historia ochrony przeciwpożarowej
historia straży pożarnej
dawny sprzęt techniki pożarniczej

Platforma edukacji w zakresie ochrony ruchomych zabytków techniki pożarniczej i opieki nad tymi zabytkami.

NA SKRÓTY

O PORTALU

Dom straży pożarnej, gdzie odbywa się rozdanie jałmużny w postaci rzeczy i amatorskie przedstawienia w wiosce aleksandrowskiej". (Opis polskiego etnografa Bronisława Piłsudskiego sporządzony w języku rosyjskim). Miasto: Aleksandrowsk Sachaliński, Sachalin. Kraj: Rosja. Domena publiczna: http://pauart.pl/app/artwork?id=BZS_RKPS_2799_k_4_c

Biblioteka Naukowa PAU i PAN w Krakowie. Numer inwentarza: BZS.RKPS.2799.k.4/c.

 

 

Naczelnik Zawodowej Straży Pożarnej ze Lwowa Kazimierz Ciećkiewicz, później zm. nazw na Cieczkiewicz. Uczestnik wojny polsko-ukraińskiej i polsko-bolszewickiej, zb. NAC.

AKTUALNOŚCI

25 maja 2024

XIX wiek i początek XX  to okres, w którym nadal szukano różnych innowacyjnych rozwiązań w celu zastosowania sztucznych metod reanimacyjnych. Warto wiedzieć, że wiele tego typu  urządzeń powstało w oparciu o obserwację natury i zachowań człowieka. 

 

Danuta Janakiewicz-Oleksy

Centralne Muzeum Pożarnictwa w Mysłowicach.

Artykuł został opublikowany w Przeglądzie Pożarniczym nr 5/2024. 


Na łamach Przeglądu Pożarniczego, a także na blogu Historypoż opublikowany już został artykuł o niezwykłym wynalazku o nazwie Inhabad, który znajduje się  w zbiorach CMP. Przybliżyłam Czytelnikom historię jego budowy i działania. Dzisiejszy artykuł będzie poruszał podobną kwestię, niemniej jednak urządzenie, którego historia ta będzie dotyczyła było w swojej budowie i konstrukcji bardziej złożone zarówno pod względem historii nauk medycznych, techniki  jak również rozwoju samej firmy. W przedsiębiorstwie istniejącym do dzisiejszego dnia warto wiedzieć, że zachowało się bogate i skatalogowane archiwum dokumentów konstrukcyjnych wielu podobnych urządzeń i sprzętu jak również  ponad 50 tysięcy dokumentów fotograficznych z lat 1889–1999. Czytelników zainteresuje zapewne  także to, że inspiracją do budowy  prototypu „płuca i silnka” było pewne tragiczne zdarzenie. Przyszły konstruktor  podczas swojej podróży zagranicznej był świadkiem jak pod mostem Tower Bridge w Londynie  straż pożarna próbowała bez skutecznie uratować wyłowioną z rzeki kobietę. Po latach wspominał:

 

 

Płuco i silnik

HISTORYPOŻ & MUZEOPOŻ

HISTORYPOŻ & MUZEOPOŻ

27 maja 2024
Oj raczej nie, chyba że posiadamy niebywałe szczęście trzymając w rękach kwit potwierdzający kupno-sprzedaż! A tak całkiem poważnie, to pytanie
25 maja 2024
XIX wiek i początek XX  to okres, w którym nadal szukano różnych innowacyjnych rozwiązań w celu zastosowania sztucznych metod reanimacyjnych.
22 maja 2024
Na podstawie jubileuszowej odznaki Ochotniczej Straży Pożarnej z miejscowości Dzisna (zobacz i powiększ multimedium), odpowiem w tej zajawce na pytania

PRZEJDŹ DO INNYCH ARTYKUŁÓW

„Już wtedy miałem ten pomysł w głowie. „(…) A brakowało jeszcze jednego małego szczegółu: dziecko musiało mieć imię i wybrałem dla niego fantazyjną nazwę ….”

 

Pulmotor

 

Johann Heinrich Dräger był niemieckim przedsiębiorcą i wynalazcą z Lubeki, któremu na przełomie XIX i XX wieku  udało się opracować technologię swoich wyrobów znanych pod hasłem  reklamowym jako„ Technika dla życia”. Fraza ta stanowiła także motto w działalności przedsiębiorstwa w jego produkcji i sprzedaży. Przykładem  wspomnianego creda stanowią  m.in. urządzenia, które dzisiaj zaliczamy także do ruchomych zabytków techniki pożarniczej w zbiorach muzealnych i kolekcjonerskich, mimo że na samym początku  były one głównie produkowane z myślą  o ratownictwie medycznym w wyniku na przykład utonięć, czy  podczas zatrucia gazem w skutek katastrof  jakie nieustannie miały miejsce w kopalniach na przełomie dwóch minionych wieków w całej Europie. Znany pod nazwą Pulmotor tj. od łacińskiego słowa pulmo – płuco i z angielskiego motor – silnik, albo potocznie zwany „walizką tlenową”, został zaprojektowany pod koniec września 1907 roku i opatentowany 6 października tego samego roku  przez Johanna Heinricha Drägera („Drägerwerk Heinrich & Bernhard Dräger”) dla pacjentów nieprzytomnych i bezdechowych. Pierwsza seryjna sprzedaż  tego urządzenia miała miejsce rok później. Faza testowa obejmowała lata 1909-1911. Tak więc późniejszych latach stale był udoskonalany,  głównie przez syna Drägera - Bernharda i współpracującego z nim inżyniera Hansa Schrödera. Produkcja seryjna  respiratora oraz bardzo duża światowa sprzedaż przez firmę Drägerwerk AG, Lübeck (w ciągu niespełna trzech lat produkcji sprzedano ponad 3 tysiące tego typu urządzeń i w następnych latach sprzedaż tę podwajano),  skłoniło  także inne  niemieckie firmy do wypuszczenia na rynek europejski w zasadzie identycznych aparatów oddechowych z tą tylko  różnicą,  że w swoich katalogach asortymentu nie mogły podawać  nazwy  własnej – zastrzeżonej ww. produktu. Do nich zaliczamy przedsiębiorstwa pod nazwą np.  Medi i Auer. Respiratory  tych dwóch ostatnich firm produkowane były w Niemczech  do połowy lat 60. XX wieku i były popularne w działaniach ratowniczych także  polskich straży pożarnych działających na terenie zakładów przemysłowych. Reklamy produktu docierały również  do stacji ratownictwa górniczego i chemicznego. Znane były w tamtym okresie w całej Europie tzw. „stacje pulmotorowe” budowane przy zakładach pracy. Były to wyznaczone miejsca udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach w miejscu pracy przez przeszkolonych pracowników.  W zbiorach Centralnego Muzeum Pożarnictwa w Mysłowicach znajduje się Pulmotor z 1915 roku firmy Drägera, jak i aparat ratunkowy o tym samym zastosowaniu z 1942 roku firmy Medi. W obydwóch tych eksponatach zachowało się jego oryginalne wyposażenie mimo upływu lat i faktu, że należało ono do wymiennych. Na forach i mediach społecznościowych zrzeszających społeczność kolekcjonującą zabytki techniki pożarniczej zauważa się także, że coraz częściej publikowane są zdjęcia podobnych modeli. Wśród strażaków i kolekcjonerów rośnie także świadomość co do wiedzy na temat metod zastosowania i konserwacji tego zabytkowego już sprzętu. 

 

W zestawie 

 

Przenośne urządzenie do resuscytacji Drägera mieściło się w podłużnej drewnianej lub metalowej skrzyni, w której znajdował się zestaw wszelkiego rodzaju armatury medycznej do wentylacji wysokociśnieniowej oraz innych  przyrządów reanimacyjnych służących do pompowania tlenu i (lub) powietrza z płuc. Na wyposażeniu skrzyni znajdowało się m.in.: skórzany miech, rurka inhalacyjna, dysza ssąca, manometr, zawory redukcyjne, dźwignia sterująca, butla tlenowa z reduktorem ciśnienia i maską wentylacyjną (twarzową). „(…)  Zaopatrzyłem urządzenie także  w wąż, który  służy zarówno do wdechu, jak i wydechu” – czytamy ze wspomnień Drägera.

 

Miejmy na uwadze, że wyposażenie w różnych okresach produkcji i w różnych modelach było wymienne. W skrzyniach mogło być mniej lub więcej części zamiennych. Wszystkie były oznaczone i ponumerowane.Ciekawostką jest to, że w 1910 roku na polecenie berlińskiej straży pożarnej skrzynia, w której znajdował się zestaw została zmniejszona do takiego rozmiaru, by można ją było łatwiej transportować, prawdopodobnie chodziło o umieszczenie jej na samochodach razem ze sprzętem gaśniczym. Przynajmniej do końca lat 30. XX wieku w tamtejszej straży pożarnej skrzynia pulmotorowa miała wymiary:   

66 x 40 x 18 cm.

 

Literatura: 

[1] Hans Christian Niggebrügge: Die Geschichte der Beatmung – Analyse und Neubewertung am Beispiel der Geschichte des „Pulmotor“ Notfallbeatmungs- und Wiederbelebungsgeräts der Lübecker Drägerwerke. Zentrale Hochschulbibliothek Lübeck, Lübeck 2011.

 

Cytaty pochodzą z ww. publikacji ze str. 117, 130. 

 

 

 

 

Redakcja Historypoż poszukuje informacji na temat zakładowej straży pożarnej nieistniejącej już Elektrowni I w Jaworznie na Górnym Śląsku.

 


 

Copyright 2022. HISTORYPOŻ&MUZEOPOŻ. Wszelkie prawa zastrzeżone. 

 

Blog o historii ochrony przeciwpożarowej, s​​​​​​przętu gaśniczego i działalności straży
Blog o historii ochrony przeciwpożarowej, s​​​​​​przętu gaśniczego i działalności straży
Blog o historii ochrony przeciwpożarowej, s​​​​​​przętu gaśniczego i działalności straży