HISTORYPOŻ & MUZEOPOŻ

 

Blog o historii ochrony przeciwpożarowej, s​​​​​​przętu gaśniczego i działalności straży

HISTORYPOŻ & MUZEOPOŻ
Blog o historii ochrony przeciwpożarowej, s​​​​​​przętu gaśniczego i działalności straży
Blog o historii ochrony przeciwpożarowej, s​​​​​​przętu gaśniczego i działalności straży

historia ochrony przeciwpożarowej
historia straży pożarnej
dawny sprzęt techniki pożarniczej

Platforma edukacji w zakresie ochrony ruchomych zabytków techniki pożarniczej i opieki nad tymi zabytkami.

NA SKRÓTY

O PORTALU

28 kwietnia 2026

Między historią a RAL-em, czyli o złożoności kolorów III Rzeszy

Mój tekst stanowi rozwinięcie i nawiązanie do wcześniejszej zajawki zatytułowanej „Czy kolor zabytku zawsze odzwierciedla jego najstarszą historię?”, a dokładniej do opublikowanej przeze mnie etykiety multimedialnej (w zasadzie poglądowej), w której poruszyłam temat koloru Feldgrau i wskazałam jedynie dwa jego przybliżone odpowiedniki w systemie RAL Classic colour system. Było to ujęcie celowo skrótowe, mające jedynie zarysować problem zabytku techniki pożarniczej z okresu II wojny światowej produkcji niemieckiej. Niniejszy artykuł ma na celu doprecyzowanie i sprostowanie tego zagadnienia, ponieważ w rzeczywistości jest ono znacznie bardziej złożone, niż może się początkowo wydawać. W moim wydziale, w którym pracuję, temat ten był wielokrotnie poruszany i konsultowany, jednak nie udało się uzyskać pełnej, jednoznacznej wiedzy. Wiadomo natomiast, że historyczne nazwy kolorów stosowane w III Rzeszy nie odpowiadają wprost współczesnym oznaczeniom systemu RAL, a ich interpretacja zależy od wielu czynników, takich jak okres, producent farby czy warunki eksploatacji.

 

arrow left
arrow right

PRZEJDŹ DO INNYCH ARTYKUŁÓW

Dlatego uproszczone przypisywanie jednego lub dwóch kodów RAL do konkretnego koloru jak w przypadku Feldgrau faktycznie nie oddaje w pełni jego rzeczywistego charakteru i zmienności, na co zwrócono mi uwagę.

 

Chciałabym również zaznaczyć, że niniejszy tekst nie ma charakteru opracowania naukowego. Temat ten jest trudny pod względem źródłowym, a dostęp do jednoznacznej, rzetelnej i spójnej bibliografii bywa ograniczony. Na końcu artykułu zamieszczam odnośniki do stron internetowych, które uznałam za możliwie wiarygodne i pomocne przy opracowywaniu tego tematu na potrzeby mojego bloga. Są to materiały, na których można się oprzeć przy tworzeniu krótkiej zajawki czy popularnonaukowego wprowadzenia, jednak nie zastępują one pełnoprawnych, krytycznych opracowań naukowych.

 

Kolory stosowane na sprzęcie wojskowym III Rzeszy nie tworzyły jednego, zamkniętego systemu porównywalnego ze współczesnym RAL Classic colour system. Zamiast tego funkcjonował zestaw nazw opisowych, używanych równolegle przez różne rodzaje sił zbrojnych, producentów oraz w różnych okresach wojny. Do najważniejszych z nich należały m.in. Dunkelgrau (ciemnoszary), Dunkelbraun (ciemny brąz), a od 1943 roku przede wszystkim Dunkelgelb (ciemnożółty), uzupełniany barwami kamuflażowymi takimi jak Olivgrün (oliwkowozielony) i Rotbraun (czerwono-brązowy). Obok nich funkcjonowały również określenia bardziej ogólne lub przejściowe, takie jak Feldgrau, Graugrün, Khakibraun, Gelbbraun czy Sandfarben, a także nazwy stosowane regionalnie, np. Wüstengelb czy Sandbraun w warunkach pustynnych.Nazewnictwo to miało charakter opisowy i nieprecyzyjny. Te same określenia mogły oznaczać różne odcienie w zależności od producenta, partii farby czy warunków eksploatacji. Dodatkowo kolory zmieniały się w czasie pod wpływem starzenia, działania czynników atmosferycznych oraz uproszczeń produkcyjnych w warunkach wojennych.

 

W praktyce oznacza to, że nie istnieje jednoznaczne przełożenie tych historycznych nazw na współczesne wzorce kolorystyczne. Choć w rekonstrukcjach często stosuje się przybliżenia (np. przypisując Dunkelgrau do RAL 7021, a Dunkelgelb do RAL 7028), są to jedynie rozwiązania umowne, a tych RAL może być więcej.We współczesnej konserwacji zabytków techniki odchodzi się lub moim zdaniem powinno się odchodzić  od prostego dopasowywania do jednego kodu RAL. Większy nacisk powinno kłaść się na analizę zachowanych warstw malarskich i odtwarzanie wyglądu konkretnego egzemplarza w określonym momencie jego eksploatacji.W efekcie system RAL pełni dziś rolę praktycznego punktu odniesienia, natomiast historyczne nazwy kolorów pozostają kluczowe dla zrozumienia realiów technologicznych i organizacyjnych epoki. Tak właśnie uważam. 

 

Grafika w multimediach – pamiętajcie, że została stworzona przez AL na potrzeby wizualne tego teksu i traktujcie ją też jako poglądową. 

d.j. [CMP]

 

Artykuły, z których korzystałam znajdują się pod linkami:

Redakcja Historypoż poszukuje informacji na temat zakładowej straży pożarnej nieistniejącej już Elektrowni I w Jaworznie na Górnym Śląsku.

 


 

Copyright 2022. HISTORYPOŻ&MUZEOPOŻ. Wszelkie prawa zastrzeżone. 

 

Blog o historii ochrony przeciwpożarowej, s​​​​​​przętu gaśniczego i działalności straży
Blog o historii ochrony przeciwpożarowej, s​​​​​​przętu gaśniczego i działalności straży
Blog o historii ochrony przeciwpożarowej, s​​​​​​przętu gaśniczego i działalności straży