Blog o historii ochrony przeciwpożarowej, sprzętu gaśniczego i działalności straży
historia ochrony przeciwpożarowej
historia straży pożarnej
dawny sprzęt techniki pożarniczej
Platforma edukacji w zakresie ochrony ruchomych zabytków techniki pożarniczej i opieki nad tymi zabytkami.
NA SKRÓTY
O PORTALU
Między oryginałem a historią użytkowania
Kilka dni temu podjęłam się identyfikacji dwukołowej przyczepy pożarniczej, przeznaczonej do transportu motopompy oraz osprzętu. Ten zabytek techniki pochodzi z okresu PRL-u. Najprawdopodobniej został wyprodukowany przez Sanocką Fabrykę Autobusów (późniejszy Autosan), która na przełomie lat 50. i 70. była jednym z głównych dostawców tego typu sprzętu. Brak tabliczki znamionowej uniemożliwia jednak jednoznaczne potwierdzenie tej hipotezy, warto bowiem pamiętać, że konstrukcje o zbliżonej budowie sprowadzano w tamtym czasie również z NRD.
Analiza zdjęć obiektu ujawniła szereg modyfikacji. Do oryginalnej zabudowy dodano ławkę pełniącą funkcję siedziska oraz dodatkowe skrzynki na osprzęt. Elementy układu jezdnego uzupełniono częściami pochodzącymi prawdopodobnie od maszyn rolniczych. Choć podwozie i zabudowa zachowały swój wiekowy charakter, to jednak główną bryłę zabudowy wielokrotnie strażacy z OSP przerabiali w celu dostosowania sprzętu do swoich bieżących potrzeb.
PRZEJDŹ DO INNYCH ARTYKUŁÓW
Wobec tak licznych zmian pojawia się kluczowe pytanie: czy obiekt o tak zmodyfikowanej konstrukcji wciąż można uznać za zabytek?
Uważam, że jeśli przebudowy są dawne (np. z lat 60–80) i wynikają z realnego użytkowania jak również są czytelne lub udokumentowane, nie obniżają one statusu zabytku. Wręcz przeciwnie - często go wzmacniają, stanowiąc unikalne świadectwo historii lokalnej jednostki. Twierdzę, że zabytki techniki pożarniczej rzadko pozostają w stanie nienaruszonym. Te, które realnie służyły ludziom, były naprawiane i ulepszane. Przyczepa z połowy XX wieku nie jest więc wyłącznie produktem fabrycznym, ale przede wszystkim zapisem wieloletniej pracy druhów, ich pomysłowości, umiejętności oraz odpowiedzią na ówczesne braki sprzętowe.
W tym kontekście „oryginalność” nie zawsze musi oznaczać nienaruszoną formę. Ślady użytkowania i prowizoryczne rozwiązania są równie istotne jak pierwotny projekt, ponieważ dowodzą, że obiekt był narzędziem pracy wpisanym w historię społeczności. Dlatego taka przyczepa, mimo licznych modyfikacji, nie przestaje być zabytkiem. Staje się świadectwem nie tylko techniki, ale i losów ludzi, którzy ją współtworzyli.
Do artykułu dołączam grafikę wygenerowaną przez AI, która pełni jedynie funkcję poglądową. Obraz ma charakter ilustracyjny i nie przedstawia modelu przyczepki opisanego w tekście.
d.j. [CMP]
Redakcja Historypoż poszukuje informacji na temat zakładowej straży pożarnej nieistniejącej już Elektrowni I w Jaworznie na Górnym Śląsku.
Copyright 2022. HISTORYPOŻ&MUZEOPOŻ. Wszelkie prawa zastrzeżone.