HISTORYPOŻ & MUZEOPOŻ

 

Blog o historii ochrony przeciwpożarowej, s​​​​​​przętu gaśniczego i działalności straży

HISTORYPOŻ & MUZEOPOŻ
Blog o historii ochrony przeciwpożarowej, s​​​​​​przętu gaśniczego i działalności straży
Blog o historii ochrony przeciwpożarowej, s​​​​​​przętu gaśniczego i działalności straży

historia ochrony przeciwpożarowej
historia straży pożarnej
dawny sprzęt techniki pożarniczej

Platforma edukacji w zakresie ochrony ruchomych zabytków techniki pożarniczej i opieki nad tymi zabytkami.

NA SKRÓTY

O PORTALU

25 stycznia 2026

Obraz jako źródło historyczne w edukacji o początkach pożarnictwa

Wykorzystanie materiałów wizualnych w edukacji historycznej stanowi skuteczne narzędzie rozwijania myślenia przyczynowo-skutkowego, empatii oraz kompetencji interpretacyjnych uczniów. Obraz przedstawiający pożar w dawnej osadzie może pełnić funkcję nie tylko ilustracyjną, lecz także poznawczą i wychowawczą. Staje się on punktem wyjścia do refleksji nad realiami życia w przeszłości, rozwojem technologii oraz społeczną rolą zorganizowanych służb ratowniczych.Rycina, którą prezentuję w materiałach multimedialnych (w wersji czarno-białej oraz podkoloryzowanej przy użyciu narzędzi AI), ukazuje sposób pracy z obrazem jako źródłem historycznym. Jest ona ukierunkowana na kształtowanie wiedzy o początkach pożarnictwa oraz budowanie postaw odpowiedzialności i współpracy. Rycinę tę umieściłam kiedyś w jednej z moich prezentacji do lekcji muzealnej. Jest ona dla mnie szczególnie ważna, ponieważ stała się impulsem do założenia, że moi słuchacze (dzieci) będą aktywnie uczestniczyć w procesie poznawczym. Obraz nie jest traktowany jako gotowa odpowiedź, lecz jako problem dydaktyczny wymagający analizy, interpretacji i osadzenia w kontekście historycznym. 

 

arrow left
arrow right

PRZEJDŹ DO INNYCH ARTYKUŁÓW

Stopniowo przechodzimy od obserwacji do interpretacji, porównania przeszłości ze współczesnością oraz łączenia treści historycznych z wychowaniem obywatelskim i społecznym. Zajęcia rozpoczynam od prezentacji obrazu. Uczniowie zostają zachęceni do swobodnej obserwacji oraz werbalizacji swoich spostrzeżeń. Na tym etapie kluczowe jest zadawanie pytań otwartych, takich jak: Co dzieje się na przedstawionej scenie? Jakie emocje można dostrzec na twarzach postaci? Jakie elementy otoczenia zwracają szczególną uwagę?
Celem tego etapu jest aktywizacja percepcji, rozwijanie umiejętności opisu oraz budowanie zaangażowania emocjonalnego. Uczniowie uczą się traktować obraz jako źródło informacji, a nie jedynie ilustrację.
 
Następnie wyjaśniam realia życia w dawnych osadach, zwracając uwagę na materiały budowlane, sposoby ogrzewania i gotowania oraz brak zorganizowanych służb ratowniczych. Na tym etapie uczniowie poznają przyczyny częstych pożarów oraz konsekwencje, jakie niosły one dla lokalnych społeczności. Celem jest osadzenie obrazu w realiach epoki oraz rozwijanie umiejętności rozumienia zjawisk w ich kontekście społecznym i technologicznym.
Kolejnego etapu nie realizuję w pełni, ponieważ obraz stanowi jeden z wielu slajdów w ramach jednej lekcji. Gdybym jednak mogła poświęcić mu osobne zajęcia, kolejnym krokiem byłoby zestawienie dawnych metod walki z pożarami ze współczesnymi rozwiązaniami. Uczniowie, pracując w grupach, identyfikowaliby różnice w zakresie:
 
dostępnych narzędzi i technologii,
poziomu organizacji działań ratowniczych,
bezpieczeństwa osób biorących udział w akcji.
 
Analiza porównawcza pozwoliłaby uczniom dostrzec rozwój pożarnictwa jako efekt postępu technologicznego i społecznego. Jednocześnie kształtowałaby świadomość, że nowoczesne służby ratownicze są rezultatem długotrwałego procesu historycznego. Opisana metodyka umożliwia wielowymiarowe wykorzystanie obrazu jako źródła historycznego. Łączy ona elementy nauczania poznawczego, emocjonalnego i wychowawczego. Dzięki stopniowemu przechodzeniu od obserwacji do refleksji uczniowie nie tylko zdobywają wiedzę o historii pożarnictwa, lecz także rozwijają kompetencje interpretacyjne oraz społeczne.
 
d.j. [CMP] 

Redakcja Historypoż poszukuje informacji na temat zakładowej straży pożarnej nieistniejącej już Elektrowni I w Jaworznie na Górnym Śląsku.

 


 

Copyright 2022. HISTORYPOŻ&MUZEOPOŻ. Wszelkie prawa zastrzeżone. 

 

Blog o historii ochrony przeciwpożarowej, s​​​​​​przętu gaśniczego i działalności straży
Blog o historii ochrony przeciwpożarowej, s​​​​​​przętu gaśniczego i działalności straży
Blog o historii ochrony przeciwpożarowej, s​​​​​​przętu gaśniczego i działalności straży