Blog o historii ochrony przeciwpożarowej, sprzętu gaśniczego i działalności straży
historia ochrony przeciwpożarowej
historia straży pożarnej
dawny sprzęt techniki pożarniczej
Platforma edukacji w zakresie ochrony ruchomych zabytków techniki pożarniczej i opieki nad tymi zabytkami.
NA SKRÓTY
O PORTALU
Nie taka śniegowa na jaką wygląda
Na pierwszy rzut oka wygląda jak gaśnica śniegowa, ale to klasyk na czterochlorek węgla. W dzisiejszym rozpoznaniu in situ kilka zdań na temat mojej błędnej identyfikacji. W pierwszej identyfikacji obiektu błędnie określiłam przedmiot jako gaśnicę śniegową (CO₂). Pomyłka wynikała z obecności metalowego lejka wylotowego, który wizualnie kojarzy się z późniejszymi gaśnicami dwutlenkowymi. Po dokładniejszej analizie cech konstrukcyjnych, napisów eksploatacyjnych („ROTATE CAP”), sposobu uruchamiania oraz producenta ustaliłam, że jest to gaśnica ręczna na czterochlorek węgla (Carbon Tetrachloride, CTC), stosowana powszechnie w latach ok., 1920-1950. Korekta ta pozwala na właściwe umiejscowienie obiektu w kontekście historycznym i technologicznym. W pierwotnej identyfikacji obiektu błędnie wskazałam także producenta jako „Elliott’s Fire Engineers”. Po ponownej analizie napisów zachowanych na korpusie gaśnicy oraz dostępnych danych historycznych koryguję tę informację. Prawidłowa nazwa producenta, zgodna z inskrypcją na obiekcie, brzmi: J. S. Elliott’s Ltd.
PRZEJDŹ DO INNYCH ARTYKUŁÓW
Wcześniejsze określenie miało charakter skrótowy i opisowy, a nie formalny. Korekta ta pozwala na wierne odzwierciedlenie danych źródłowych i zachowanie poprawności dokumentacyjnej.
Nazwa obiektu: Gaśnica ręczna typu CTC (Carbon Tetrachloride).
Funkcja: Gaszenie pożarów cieczy palnych i instalacji elektrycznych (historycznie).
Miejsce produkcji: Wielka Brytania.
Producent / dystrybutor: J. S. Elliott’s Ltd. (we współpracy z Wedlock Engineers – zgodnie z zachowanymi napisami).
Gaśnica ma postać smukłego, cylindrycznego zbiornika o zaokrąglonym dnie, pokrytego czerwonym lakierem ochronnym. Korpus zwieńczony jest masywną, metalową głowicą z stożkowym lejkiem wylotowym (tzw. „trąbką”), charakterystycznym dla gaśnic czterochlorkowych. Lejek wykonany z metalu, o matowej, srebrzystej powierzchni, nosi ślady zużycia, drobne wgniecenia i punktową korozję powierzchniową.Na górnej części głowicy widoczny jest mechanizm obrotowy, uruchamiany poprzez przekręcenie kaptura, co potwierdza czytelny napis eksploatacyjny: „ROTATE CAP” („Obróć głowicę”). Taki system powodował przebicie wewnętrznej ampuły lub otwarcie zaworu, umożliwiając wyrzut środka gaśniczego.Na czerwonym korpusie zachowały się białe napisy instrukcyjne fragmentarycznie czytelnie:instrukcje użycia (m.in. kierunek obrotu głowicy: TO OPEN / TO CLOSE),informacje ostrzegawcze,nazwę producenta: J. S. ELLIOTT’S LTD,nazwę firmy inżynieryjnej: WEDLOCK ENGINEERS,wskazanie lokalizacji w Wielkiej Brytanii (m.in. Middlesbrough – fragmentarycznie zachowane).
Gaśnica była napełniona czterochlorkiem węgla (CCl₄) – lotną cieczą, która po uwolnieniu intensywnie parowała, odcinając dostęp tlenu do płomieni. Metalowy lejek kierował strumień oparów bezpośrednio na źródło ognia. Ze względu na toksyczność par czterochlorku węgla oraz ich niebezpieczne produkty rozkładu, tego typu gaśnice zostały wycofane z użytku w drugiej połowie XX wieku.
d.j. [CMP]
Redakcja Historypoż poszukuje informacji na temat zakładowej straży pożarnej nieistniejącej już Elektrowni I w Jaworznie na Górnym Śląsku.
Copyright 2022. HISTORYPOŻ&MUZEOPOŻ. Wszelkie prawa zastrzeżone.